Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: Ὁμιλία προς τούς μαθητές Α' Γυμνασίου Αθηνών


ἐξεφωνήθη ὑπό τοῦ στρατηγοῦ τῇ 8ῃ Ὀκτωβρίου 1838 και ἐδημοσιεύθη εἰς την ἐφημερίδαν ΑΙΩΝ τῇ 13ῃ Νοεμβρίου 1838


Παιδιά μου!
Εις τον τόπο τούτο, οπού εγώ πατώ σήμερα, επατούσαν και εδημηγορούσαν τον παλαιό καιρό άνδρες σοφοί, και άνδρες με τους οποίους δεν είμαι άξιος να συγκριθώ και ούτε να φθάσω τα ίχνη των. Εγώ επιθυμούσα να σας ιδώ, παιδιά μου, εις την μεγάλη δόξα των προπατόρων μας, και έρχομαι να σας ειπώ, όσα εις τον καιρό του αγώνος και προ αυτού και ύστερα απ' αυτόν ο ίδιος επαρατήρησα, και απ' αυτά να κάμωμε συμπερασμούς και δια την μέλλουσαν ευτυχίαν σας, μολονότι ο Θεός μόνος ηξεύρει τα μέλλοντα. Και δια τους παλαιούς Έλληνας, οποίας γνώσεις είχαν και ποία δόξα και τιμήν έχαιραν κοντά εις τα άλλα έθνη του καιρού των, οποίους ήρωας, στρατηγούς, πολιτικούς είχαν, δια ταύτα σας λέγουν καθ' ημέραν οι διδάσκαλοί σας και οι πεπαιδευμένοι μας. Εγώ δεν είμαι αρκετός. Σας λέγω μόνον πως ήταν σοφοί, και από εδώ επήραν και εδανείσθησαν τα άλλα έθνη την σοφίαν των.

Εις τον τόπον, τον οποίον κατοικούμε, εκατοικούσαν οι παλαιοί Έλληνες, από τους οποίους και ημείς καταγόμεθα και ελάβαμε το όνομα τούτο. Αυτοί διέφεραν από ημάς εις την θρησκείαν, διότι επροσκυνούσαν τες πέτρες και τα ξύλα. Αφού ύστερα ήλθε στον κόσμο ο Χριστός, οι λαοί όλοι επίστευσαν εις το Ευαγγέλιό του, και έπαυσαν να λατρεύουν τα είδωλα. Δεν επήρε μαζί του ούτε σοφούς ούτε προκομμένους, αλλ' απλούς ανθρώπους, χωρικούς καί ψαράδες, και με τη βοήθεια του Αγίου Πνεύματος έμαθαν όλες τες γλώσσες του κόσμου, οι οποίοι, μολονότι όπου και αν έβρισκαν εναντιότητες και οι βασιλείς και οι τύραννοι τους κατέτρεχαν, δεν ημπόρεσε κανένας να τους κάμη τίποτα. Αυτοί εστερέωσαν την πίστιν.

Οι παλαιοί Έλληνες, οι πρόγονοί μας, έπεσαν εις την διχόνοια και ετρώγονταν μεταξύ τους, και έτσι έλαβαν καιρό πρώτα οι Ρωμαίοι, έπειτα άλλοι βάρβαροι καί τους υπόταξαν. Ύστερα ήλθαν οι Μουσουλμάνοι και έκαμαν ό,τι ημπορούσαν, δια να αλλάξη ο λαός την πίστιν του. Έκοψαν γλώσσες εις πολλούς ανθρώπους, αλλ' εστάθη αδύνατο να το κατορθώσουν. Τον ένα έκοπταν, ο άλλος το σταυρό του έκαμε. Σαν είδε τούτο ο σουλτάνος, διόρισε ένα βιτσερέ [αντιβασιλέα], έναν πατριάρχη, καί του έδωσε την εξουσία της εκκλησίας. Αυτός και ο λοιπός κλήρος έκαμαν ό,τι τους έλεγε ο σουλτάνος. Ύστερον έγιναν οι κοτζαμπάσηδες [προεστοί] εις όλα τα μέρη. Η τρίτη τάξη, οι έμποροι και οι προκομμένοι, το καλύτερο μέρος των πολιτών, μην υποφέρνοντες τον ζυγό έφευγαν, και οι γραμματισμένοι επήραν και έφευγαν από την Ελλάδα, την πατρίδα των, και έτσι ο λαός, όστις στερημένος από τα μέσα της προκοπής, εκατήντησεν εις αθλίαν κατάσταση, και αυτή αύξαινε κάθε ήμερα χειρότερα· διότι, αν ευρίσκετο μεταξύ του λαού κανείς με ολίγην μάθηση, τον ελάμβανε ο κλήρος, όστις έχαιρε προνόμια, ή εσύρετο από τον έμπορο της Ευρώπης ως βοηθός του ή εγίνετο γραμματικός του προεστού. Και μερικοί μην υποφέροντες την τυραννίαν του Τούρκου και βλέποντας τες δόξες και τες ηδονές οπού ανελάμβαναν αυτοί, άφηναν την πίστη τους και εγίνοντο Μουσουλμάνοι. Καί τοιουτοτρόπως κάθε ήμερα ο λαός ελίγνευε καί επτώχαινε.

Εις αυτήν την δυστυχισμένη κατάσταση μερικοί από τους φυγάδες γραμματισμένους εμετάφραζαν και έστελναν εις την Ελλάδα βιβλία, και εις αυτούς πρέπει να χρωστούμε ευγνωμοσύνη, διότι ευθύς οπού κανένας άνθρωπος από το λαό εμάνθανε τα κοινά γράμματα, εδιάβαζεν αυτά τα βιβλία και έβλεπε ποίους είχαμε προγόνους, τι έκαμεν ο Θεμιστοκλής, ο Αριστείδης και άλλοι πολλοί παλαιοί μας, και εβλέπαμε και εις ποίαν κατάσταση ευρισκόμεθα τότε. Όθεν μας ήλθεν εις το νου να τους μιμηθούμε και να γίνουμε ευτυχέστεροι. Και έτσι έγινε και επροόδευσεν η Εταιρεία.

Όταν αποφασίσαμε να κάμωμε την Επανάσταση, δεν εσυλλογισθήκαμε ούτε πόσοι είμεθα ούτε πως δεν έχομε άρματα ούτε ότι οι Τούρκοι εβαστούσαν τα κάστρα και τας πόλεις ούτε κανένας φρόνιμος μας είπε «πού πάτε εδώ να πολεμήσετε με σιταροκάραβα βατσέλα», αλλά ως μία βροχή έπεσε εις όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας μας, και όλοι, και ο κλήρος μας και οι προεστοί και οι καπεταναίοι και οι πεπαιδευμένοι και οι έμποροι, μικροί και μεγάλοι, όλοι εσυμφωνήσαμε εις αυτό το σκοπό και εκάμαμε την Επανάσταση.

Εις τον πρώτο χρόνο της Επαναστάσεως είχαμε μεγάλη ομόνοια και όλοι ετρέχαμε σύμφωνοι. Ο ένας επήγεν εις τον πόλεμο, ο αδελφός του έφερνε ξύλα, η γυναίκα του εζύμωνε, το παιδί του εκουβαλούσε ψωμί και μπαρουτόβολα εις το στρατόπεδον και εάν αυτή η ομόνοια εβαστούσε ακόμη δύο χρόνους, ηθέλαμε κυριεύσει και την Θεσσαλία και την Μακεδονία, και ίσως εφθάναμε και έως την Κωνσταντινούπολη. Τόσον τρομάξαμε τους Τούρκους, οπού άκουγαν Έλληνα και έφευγαν χίλια μίλια μακρά. Εκατόν Έλληνες έβαζαν πέντε χιλιάδες εμπρός, και ένα καράβι μιαν άρμάδα. Άλλά δεν εβάσταξε!

Ήλθαν μερικοί και ηθέλησαν να γένουν μπαρμπέρηδες εις του κασίδη το κεφάλι. Μας πονούσε το μπαρμπέρισμά τους. Μα τι να κάμομε; Είχαμε και αυτουνών την ανάγκη. Από τότε ήρχισεν η διχόνοια και εχάθη η πρώτη προθυμία και ομόνοια. Και όταν έλεγες τον Κώστα να δώσει χρήματα διά τας ανάγκας του έθνους ή να υπάγει εις τον πόλεμο, τούτος επρόβαλλε τον Γιάννη. Και μ' αυτόν τον τρόπο κανείς δεν ήθελε ούτε να συνδράμει ούτε να πολεμήσει. Και τούτο εγίνετο, επειδή δεν είχαμε ένα αρχηγό και μίαν κεφαλή. Άλλά ένας έμπαινε πρόεδρος έξι μήνες, εσηκώνετο ο άλλος και τον έριχνε και εκάθετο αυτός άλλους τόσους, και έτσι ο ένας ήθελε τούτο και ο άλλος το άλλο. Ισως όλοι ηθέλαμε το καλό, πλην καθένας κατά την γνώμη του. Όταν προστάζουνε πολλοί, ποτέ το σπίτι δεν χτίζεται ούτε τελειώνει. Ο ένας λέγει ότι η πόρτα πρέπει να βλέπει εις το ανατολικό μέρος, ο άλλος εις το αντικρινό και ο άλλος εις τον Βορέα, σαν να ήτον το σπίτι εις τον αραμπά και να γυρίζει, καθώς λέγει ο καθένας. Με τούτο τον τρόπο δεν κτίζεται ποτέ το σπίτι, αλλά πρέπει να είναι ένας αρχιτέκτων, οπού να προστάζει πως θα γενεί. Παρομοίως και ημείς εχρειαζόμεθα έναν αρχηγό και έναν αρχιτέκτονα, όστις να προστάζει και οι άλλοι να υπακούουν και να ακολουθούν. Αλλ' επειδή είμεθα εις τέτοια κατάσταση, εξ αιτίας της διχόνοιας, μας έπεσε η Τουρκιά επάνω μας και κοντέψαμε να χαθούμε, και εις τους στερνούς επτά χρόνους δεν κατορθώσαμε μεγάλα πράγματα.

Εις αυτή την κατάσταση έρχεται ο βασιλεύς, τα πράγματα ησυχάζουν και το εμπόριο και ή γεωργία και οι τέχνες αρχίζουν να προοδεύουν και μάλιστα ή παιδεία. Αυτή η μάθησις θα μας αυξήσει και θα μας ευτυχήσει. Αλλά διά να αυξήσομεν, χρειάζεται και η στερέωσις της πολιτείας μας, η όποία γίνεται με την καλλιέργεια και με την υποστήριξη του Θρόνου. Ο βασιλεύς μας είναι νέος και συμμορφώνεται με τον τόπο μας, δεν είναι προσωρινός, αλλ' η βασιλεία του είναι διαδοχική και θα περάσει εις τα παιδιά των παιδιών του, και με αυτόν κι εσείς και τα παιδιά σας θα ζήσετε. Πρέπει να φυλάξετε την πίστη σας και να την στερεώσετε, διότι, όταν επιάσαμε τα άρματα είπαμε πρώτα υπέρ πίστεως και έπειτα υπέρ πατρίδος. Όλα τα έθνη του κόσμου έχουν και φυλάττουν μια Θρησκεία. Και αυτοί, οι Εβραίοι, οι όποίοι κατατρέχοντο και μισούντο και από όλα τα έθνη, μένουν σταθεροί εις την πίστη τους.

Εγώ, παιδιά μου, κατά κακή μου τύχη, εξ αιτίας των περιστάσεων, έμεινα αγράμματος και δια τούτο σας ζητώ συγχώρηση, διότι δεν ομιλώ καθώς οι δάσκαλοι σας. Σας είπα όσα ο ίδιος είδα, ήκουσα και εγνώρισα, δια να ωφεληθήτε από τα απερασμένα και από τα κακά αποτελέσματα της διχονοίας, την οποίαν να αποστρέφεσθε, και να έχετε ομόνοια. Εμάς μη μας τηράτε πλέον. Το έργο μας και ο καιρός μας επέρασε. Και αι ημέραι της γενεάς, η οποία σας άνοιξε το δρόμο, θέλουν μετ' ολίγον περάσει. Την ημέρα της ζωής μας θέλει διαδεχθή η νύκτα του θανάτου μας, καθώς την ημέραν των Αγίων Ασωμάτων θέλει διαδεχθή η νύκτα και η αυριανή ήμερα. Εις εσάς μένει να ισάσετε και να στολίσετε τον τόπο, οπού ημείς ελευθερώσαμε· και, δια να γίνη τούτο, πρέπει να έχετε ως θεμέλια της πολιτείας την ομόνοια, την θρησκεία, την καλλιέργεια του Θρόνου και την φρόνιμον ελευθερία.


Τελειώνω το λόγο μου. Ζήτω ο Βασιλεύς μας Όθων! Ζήτω οι σοφοί διδάσκαλοι! Ζήτω η Ελληνική Νεολαία!

Ἡ ἀπόφαση τοῦ Κολοκοτρώνη νὰ μιλήσει στοὺς νέους...

Διάχυτη ἦταν ἡ ἀποδοκιμασία τοῦ συστήματος διακυβέρνησης (τῆς χώρας), και ὁ πόθος γιὰ σύνταγμα γινόταν κάθε μέρα καὶ πιό ἔντονος (στους πολίτες). Δεν ἦταν μόνο οἱ νέοι, οἱ μαθητές του Γυμνασίου και οἱ φοιτητές τοῦ Πανεπιστημίου τῆς πρωτεύουσας, που ἐξέφραζαν τέτοια διακαῆ αἰσθήματα· ἦταν και οἱ δάσκαλοι και οἱ καθηγητές, οἱ πολιτικοί και στρατιωτικοί ἀξιωματοῦχοι, καθώς και οἱ ἱερεῖς και οἱ ἀρχιερεῖς. Ὁ γηραιός (στρατηγός και ἐν ἐνεργεία Σύμβουλος Ἐπικρατείας) Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, τον ὁποῖο ὁ βασιλιάς Ὄθων ἐκτιμοῦσε ἰδιαιτέρως, μία μέρα (στις 7 Ὀκτωβρίου 1838) ἐπισκέφθηκε το (Βασιλικό) Γυμνάσιο, (που εἶχε ἱδρύσει το 1828 ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας και στεγαζόταν μέχρι το 1837 στην οἰκία «Κλεάνθους» και το ἔτος αυτό μεταστεγάζεται στην «οἰκία Μποτσάρη» στῆν διασταύρωση ὁδῶν Καπνικαρέας και Μητροπόλεως, διότι το προηγούμενο κτίριο διατέθηκε για τη στέγαση τοῦ Πανεπιστημίου, νῦν 1ο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ἀθηνῶν, στην ὁδό Ἁδριανοῦ στην Πλάκα) για να παρακολουθήσει την διδασκαλία τοῦ γυμνασιάρχη (Γεωργίου) Γενναδίου (1784-1854), ὁ ὁποῖος ἀνέλυε ἕνα ἀπόσπασμα δημηγορίας ἀπο την ἱστορία τοῦ Θουκυδίδη. Τόσο πολ'υ ἐνθουσιάστηκε, (ἀπό την «παράδοσιν τοῦ πεπαιδευμένου γυμνασιάρχου και ἀπό την θέαν τοσούτων μαθητῶν»,) ὥστε ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμία νὰ μιλήσει καὶ ὁ ἴδιος πρὸς τοὺς μαθητές γιὰ τὴν πατρίδα. Ἔτσι, παρακάλεσε τὸ γυμνασιάρχη νὰ συγκεντρώσει ὅλους τούς μαθητές ἔξω ἀπό την πόλη στην Πνύκα, προκειμένου νὰ ἐκφωνήσει και ὁ Γέρος Κολοκοτρώνης λόγο πρός τους νέους. Ὁ ἀείμνηστος Γεννάδιος, γεμάτος ἀπό ἁγνό πατριωτισμό, πραγματοποίησε την ἐπιθυμία τοῦ σεβάσμιου Γέροντα και την παραμονή της ἑορτῆς τῶν Ταξιαρχῶν εἰδοποίησε ὅλους τους μαθητές τοῦ Γυμνασίου να συγκεντρωθούν στο σχολείο του, ἐπειδή ήθελε να τους δείξει κάτι περίεργο.

Ἡ περιέργεια που προκλήθηκε προσείλκυσε την ἑπομένη στο Γυμνάσιο ὅλους τους μαθητές, και μαζί τους πλῆθος περιέργων. Το σχολεῖο γέμισε ἀπό κόσμο, συγκεντρώθηκαν οἱ καθηγητές και λίγο μετά ἔφτασε και ὁ Γέρος Κολοκοτρώνης, φορώντας την κόκκινη στολή του. Το πλῆθος ἄνοιξε για να περάσει ὁ σεβάσμιος Γέρος που ἀνέβηκε στους καθηγητές. Ὕστερα ἀπο λίγο, ὁ γυμνασιάρχης ἀπευθύνθηκε ἀπὸ την αἴθουσα στο πλῆθος, λέγοντας: «Ἀκολουθῆστε μας γιὰ να σᾶς δείξουμε κάτι περίεργο». 

Κατέβηκαν τις σκάλες και ἔχοντας στη μέση το Γέρο βγῆκαν με κατεύθυνση προς τον λεγόμενο ναό τοῦ Αἰόλου (τους Ἀέρηδες) και ἀπο ἐκεῖ προς την Πνύκα, χωρίς κανείς να γνωρίζει ποῦ πήγαιναν· το πρωτόγνωρο αὐτό θέαμα προσείλκυσε και τὸ πλῆθος τῶν περίεργων.

Ἔφτασαν λοιπόν στήν Πνύκα, κι ἀφοῦ ξαπόστασαν λίγο, σηκώθηκε ὁ Γέρος, ἀνέβηκε στο βῆμα τῆς Πνύκας και ἄρχισε να μιλᾷ στη νεολαία. Ἀναφέρθηκε στη δουλεία τῶν Τούρκων, στις σκέψεις και στον πόθο για αὐτονομία τῶν ἀνδρῶν τῆς ἐποχῆς, ἐξιστόρησε γεγονότα τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνα και μίλησε για την ἐπιθυμία τῶν Ἑλλήνων να εἶναι ἴσοι ἀπέναντι στο νόμο και για την τρέχουσα πολιτική κατάσταση κ.λπ. Ξαφνικά ἐμφανίζεται μιά ὁμάδα χωροφυλάκων, πλησιάζει και διαλύει τη συγκέντρωση. Μάλιστα, ὁ Θ. Κολοκοτρώνης, ἀφοῦ τον διέβαλαν στο βασιλιά, λίγο ἔλειψε να μπεῖ σε περιπέτειες. Γλίτωσε ὅμως ἀπο τη δυσμένεια, διότι ὁ φιλόπατρις γυμνασιάρχης Γεννάδιος και οἱ ἄλλοι καθηγητες ἀπέδειξαν ὅτι ὅλα εἶχαν γίνει με καλή πρόθεση.

Σημ. Λόγω τῆς στενότητας τοῦ χώρου και τοῦ πλήθους τῶν μαθητῶν ἡ ὁμιλία τοῦ Θεόδωρου Κολοκοτρώνη ὁρίσθηκε για τις 10 το πρωί τῆς 8ης Ὀκτωβρίου 1838 στην Πνύκα.
Το γεγονός μαθεύτηκε στη μικρά τότε Ἀθήνα και ἐκτός ἀπό τους μαθητές, πλῆθος ἀνθρώπων «διαφόρων ἐπαγγελμάτων και τάξεων» συνέρρευσε στην Πνύκα το πρωί τῆς 8ης Ὀκτωβρίου για να ἀκούσει τον ἡγέτη τῆς Ἐπανάστασης τοῦ ᾿21.
Ξαφνικά, στον χῶρο τῆς ὁμιλίας ἐμφανίσθηκε «σμῆνος χωροφυλακῆς», ἀποφασισμένο να διαλύσει τη συγκέντρωση, ἐπειδή προφανῶς, ὡς βασιλικότερο τοῦ βασιλέως Ὄθωνα, τη θεώρησε ἀντικαθεστωτική. Ὅμως, μετά τή διαβεβαίωση τοῦ γυμνασιάρχη καί τῶν καθηγητῶν για το «ἀθῶο τῆς πράξεως», οἱ χωροφύλακες ἀποχώρησαν και ἡ ὁμιλία ἔγινε κανονικά. Ἄλλωστε, ὁ Κολοκοτρώνης δεν ἀποτελοῦσε κίνδυνο για τη δυναστεία, ἀφοῦ τὰ εἶχε βρεῖ με τον Ὄθωνα και κατεῖχε μάλιστα το ἀξίωμα τοῦ Συμβούλου τῆς Ἐπικρατείας, δηλαδή τοῦ πολιτικοῦ συμβούλου τοῦ βασιλιᾶ. Το Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, που ἦταν πολιτικό σῶμα, δεν πρέπει να συγχέεται με το σημερινό Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας, που εἶναι δικαστικός σχηματισμός.

(Βλ. Ἰωάννου Π. Πύρλα, «Περί τοῦ ἐν Ἑλλάδι ἁρμοδίου πολιτεύματος ὑπό φυσικήν ἔποψιν», Ἐν Ἀθήναις, Τύποις ΦΩΣ, 1867, σσ. 31-32).

Σημ. Κατά τον Γεώργιο Τερτσέτη, γυρίζοντας ὁ Κολοκοτρώνης ἀπό την Πνύκα ἀπάντησε τους χωροφύλακας να τρέχουν. «Μην πᾶτε, τους εἶπε, δε θα με βρῆτε 'κεῖ!».

COMMENTS

BLOGGER
Name

Admin Says,731,Break News,10324,History,421,Humor-Σάτυρα-Κεντρίσματα,912,Interesting,1747,Movies,13,Nature-Travel,316,Reportage-Exclusive,69,Sience - Technology,499,Social Media,134,Sports,711,Video,29,Άρθρα,435,Αστυνομιία-Έγκλημα,477,Βιβλία-Εκδόσεις,61,Γιώργος Φάκος,122,Διηγήματα,49,Ειδήσεις,9417,Ηealth - Μedicine,890,Καταγγελίες,210,Λογοτεχνία,8,Λογοτεχνία.,4,Μαγειρική-συνταγές,403,Μουσική,152,Νίκος Ράμμος,229,Ομογένεια,785,Συγγραφείς,121,
ltr
item
Greek Canadian Online Media: Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: Ὁμιλία προς τούς μαθητές Α' Γυμνασίου Αθηνών
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: Ὁμιλία προς τούς μαθητές Α' Γυμνασίου Αθηνών
https://4.bp.blogspot.com/-Fz2gW6N5O2E/WLAJz5i3MEI/AAAAAAAAaPc/Bjvx_xfpEdgtNiA9vNH5RBbqtWFTlilVwCLcB/s640/download.jpeg
https://4.bp.blogspot.com/-Fz2gW6N5O2E/WLAJz5i3MEI/AAAAAAAAaPc/Bjvx_xfpEdgtNiA9vNH5RBbqtWFTlilVwCLcB/s72-c/download.jpeg
Greek Canadian Online Media
http://www.tgbnews.com/2017/02/blog-post_665.html
http://www.tgbnews.com/
http://www.tgbnews.com/
http://www.tgbnews.com/2017/02/blog-post_665.html
true
2038196663235419812
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS CONTENT IS PREMIUM Please share to unlock Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy