Στέλλα Παναγοπούλου: Το ταξίδι των Ρομά από την Κωνσταντινούπολη στην Ελλάδα και την Ευρώπη

SHARE:




Της Στέλλας Παναγοπούλου 
Πολιτισμολόγος ΕΑΠ 


Το πέρασμα των Ρομά στην Ελλάδα πιθανολογείται ότι έγινε κατά τον 14 ο αιώνα(Αυδίκος Ε., κ. άλλοι). Υπάρχουν αρκετές αιτίες που δικαιολογούν το γεγονός ότι οι Ρόμηδες επιθυμούσαν να εγκαταλείψουν την Ασία και να μετακινηθούν προς την Ευρώπη. Καταρχήν, ο μεταδοτικός λοιμός που απλώθηκε πάνω από την Κωνσταντινούπολη το 1347 και ονομάστηκε «Μαύρος Θάνατος» (Kenrick, 1994: 48).

Έπειτα, η ήττα των Ελλήνων από τους Τούρκους, το 1390 στην Ασία, και τέλος, δέκα χρόνια αργότερα, η Μάχη στο Χαλέπι της Συρίας, που σηματοδότησε την προέλαση των Μογγόλων υπό την ηγεσία του Ταμερλάνου. (Kenrick, 1994: 48). Τα προβλήματα τους αναγκάζουν να μετακινηθούν. Το βρετανικό περιοδικό Chamber’s Journal of Popular Literature, Science and Art δημοσίευσε το 1886 ένα άρθρο με τον τίτλο « Οι έλληνες Τσιγγάνοι στη Λίβερπουλ». (Τρουμπέτα,2008: 56). Το άρθρο αφορούσε την είδηση της παρουσίας 99 ελλήνων τσιγγάνων, οι οποίοι έφθασαν από κάθε γκρέκο-τούρκικη γωνιά της Ευρώπης, από όλα τα μέρη της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Τουρκίας, από την Κέρκυρα δυτικά και τη Σμύρνη ανατολικά, καθώς και από τα Πριγκιπάτα της Σερβίας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας. (Τρουμπέτα,2008: 56).

Το άρθρο τόνιζε την άριστη γνώση της ελληνικής γλώσσας και το προσόν να είναι οι τσιγγάνοι πολύγλωσσοι. Σκόπευαν να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ, όμως δεν τους παραχωρήθηκε άδεια εξαιτίας των περιοριστικών μέτρων της αμερικανικής μεταναστευτικής πολιτικής. Έτσι παρέμειναν στην περιοχή κοντά στο λιμάνι της πόλης αναζητώντας την επόμενη ευκαιρία για να ταξιδέψουν με κατεύθυνση κάποια χώρα της Νότιας Αμερικής αυτή τη φορά, χώρα που δέχονταν μετανάστες. Επίσης το άρθρο τόνιζε πως οι έλληνες τσιγγάνοι είχαν φθάσει στο Λίβερπουλ ως κανονικοί επιβάτες με το τρένο, είχαν πληρώσει τα ναύλα τους, διέθεταν διαβατήρια και ήταν σε θέση να πληρώσουν τα ναύλα ακόμα και για το υπερπόντιο ταξίδι που σχεδίαζαν. (Τρουμπέτα,2008: 57).

Σε διάφορες πηγές συναντούμε αναφορές σε Ρομά στην ευρύτερη περιοχή της Κωνσταντινούπολης και της Θράκης, όπου ήταν και η σημαντικότερη περιοχή εγκατάστασής τους κατά την βυζαντινή περίοδο(Πασπάτη,1995:38-39). Σύμφωνα με τις στατιστικές πληροφορίες(1900), του Βούλγαρου Καντσόφ στην περιοχή της δυτικής Μακεδονίας, που αποτελείται από τις επαρχίες της Φλώρινας, της Καστοριάς, της Έδεσσας(Βοδενών) και Γιαννιτσών(Γενιτζέ Βαρδάρ), 3,2% του συνολικού πληθυσμού των 218.000 ήταν Ρομά. (Κόμης, 1998 :33).

Οι στατιστικές απογραφές του 1913, 1928 και 1951 δεν είναι διαφωτιστικές καθώς περιέχουν ερωτήματα περί θρησκείας και γλώσσας. Στον ελληνικό χώρο εγκαταστάθηκαν κυρίως σε αγροτικές περιοχές της Πελοποννήσου, της Κέρκυρας, της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θράκης. Μετά τον Ά Παγκόσμιο πόλεμο και ιδίως μετά την μικρασιατική καταστροφή εμφανίζεται ένα δεύτερο μεταναστευτικό ρεύμα Ρομά στην Ελλάδα που προέρχεται από την περιοχή της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης. Δεν ήταν νομάδες όλοι οι Ρόμηδες που ήρθαν στην Ευρώπη.

Κάποιοι εγκαταστάθηκαν σε καλύβες στην ελληνική πόλη Μόδι, όπου για πολλά χρόνια δούλεψαν στην επεξεργασία του δέρματος, μέχρι που έγινε η εισβολή των Τούρκων και οδηγήθηκαν στην Ευρώπη. Η κοινωνική ομάδα που αποτέλεσε τον κύριο όγκο των Ρόμηδων οι οποίοι μετανάστευσαν στην Ευρώπη ήταν, κατά πάσα πιθανότητα, οι Ζοττ. (Kenrick,1994: 51-53). Στις αρχές του 20 ου αιώνα Ρομά βρίσκονται επίσης στην Σηλυβρία της Ανατολικής Θράκης. Εκεί αρκετοί ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό, ενώ ζουν ειρηνικά μαζί με τους μουσουλμάνους.

Μη μπορώντας ν αντέξουν τις δυσκολίες από τη βαριά φορολογία του οθωμανικού κράτους δράττονται της ευκαιρίας και με την Ανταλλαγή των Πληθυσμών του 1923, εγκαθίστανται στην Ελλάδα. Συνεχώς αναφέρονται στο πέρασμα αυτό λέγοντας πώς «Δεν ήθελαν να αρνηθούν Χριστό και Παναγιά, γι αυτό άφησαν την πατρίδα τους την Κωνσταντινούπολη».(σε προσωπικές συζητήσεις με τον Νικόλαο Μπατζαλή, αλλά και σε δημόσιες εκδηλώσεις τους).

Ως πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν στις Σέρρες, τη Δράμα, την Κρύα Βρύση Γιαννιτσών, τη Θεσσαλονίκη και την Κατερίνη Πιερίας. Επεβίωναν εκεί, αν και είχαν τεράστιες απώλειες στον πόλεμο του 1940. (Σύμφωνα με τον Γερό Γκαϊτατζή, ο οποίος έλαβε μέρος στον πόλεμο του 1940). Στα μέσα του ΄50 ένας αριθμός τσιγγάνων κατέβηκαν προς τη Νότια Ελλάδα με κάρα της εποχής εκείνης.

Κάθε κάρο μπορούσε να μεταφέρει 8 άτομα και στάθμευε κοντά σε ποτάμια για να περάσουν την νύχτα. Έστηναν σκηνές, τα επονομαζόμενα τσαντίρια, για να προφυλαχτούν από τις καιρικές συνθήκες. Οι Ρομά αυτοί δεν μπορούσαν να αντέξουν την ζωή στα τσαντίρια γιατί στην Κωνσταντινούπολη είχαν σπίτια.

(Σύμφωνα με τις αφηγήσεις του Νικολάου Μπατζαλή). Αποφάσισαν λοιπόν να προσπαθήσουν για μία καλύτερη ζωή στην Αθήνα, στον Πειραιά, τα Πετράλωνα και την Αγία Βαρβάρα, στους πρόποδες του όρους Αιγάλεω. Στις 16 Οκτωβρίου 1939 δημιουργείται ο Πανελλήνιος Μορφωτικός Σύλλογος Ελλήνων Αθίγγανων με έδρα την Αγία Βαρβάρα.

Συνεχίζεται…

*Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο 13ο φύλλο της εφημερίδας "Ο Πολίτης της Ηλείας"



Name

Admin Says,739,Break News,10313,History,590,Humor-Σάτυρα-Κεντρίσματα,1064,Interesting,2811,Movies,13,Nature-Travel,614,Reportage-Exclusive,68,Sience - Technology,578,Social Media,138,Sports,1091,Video,29,Άρθρα,621,Αστυνομιία-Έγκλημα,1519,Βιβλία-Εκδόσεις,77,Γιώργος Φάκος,305,Διηγήματα,49,Ειδήσεις,13309,Ηealth - Μedicine,1380,Καταγγελίες,209,Λογοτεχνία,15,Λογοτεχνία.,8,Μαγειρική-συνταγές,903,Μουσική,225,Νίκος Ράμμος,249,Ομογένεια,915,Συγγραφείς,155,
ltr
item
TGBNEWS: Στέλλα Παναγοπούλου: Το ταξίδι των Ρομά από την Κωνσταντινούπολη στην Ελλάδα και την Ευρώπη
Στέλλα Παναγοπούλου: Το ταξίδι των Ρομά από την Κωνσταντινούπολη στην Ελλάδα και την Ευρώπη
https://2.bp.blogspot.com/-8L2v_TR92KE/XMIPAVaskWI/AAAAAAADfKs/91-4tqZU4oI7T2A4VyCosPV37EV6O8CHQCLcBGAs/s640/caravan-1147978_960_720.jpg
https://2.bp.blogspot.com/-8L2v_TR92KE/XMIPAVaskWI/AAAAAAADfKs/91-4tqZU4oI7T2A4VyCosPV37EV6O8CHQCLcBGAs/s72-c/caravan-1147978_960_720.jpg
TGBNEWS
https://www.tgbnews.com/2019/04/blog-post_29.html
https://www.tgbnews.com/
https://www.tgbnews.com/
https://www.tgbnews.com/2019/04/blog-post_29.html
true
2038196663235419812
UTF-8
Loaded All Posts Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All RECOMMENDED FOR YOU LABEL ARCHIVE SEARCH ALL POSTS Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago Followers Follow THIS PREMIUM CONTENT IS LOCKED STEP 1: Share to a social network STEP 2: Click the link on your social network Copy All Code Select All Code All codes were copied to your clipboard Can not copy the codes / texts, please press [CTRL]+[C] (or CMD+C with Mac) to copy